Komentarz Ojców Kościoła

 

Według hebrajskiego [tekstu] jest inne znaczenie… [Prorok] mówi do świętych: Wy, którzy zachowujecie moje przykazania, którzy żyjecie na ziemi, wiecie, że każdy, kto się uniża będzie wywyższony (Łk 14,11) a sprawując sąd naśladowaliście moją łagodność; szukajcie więc Pana w waszej łagodności. A jeśli chcecie wiedzieć, kim jest ów Pan, nauczajcie co sprawiedliwe i szukajcie łagodnego: „Ojciec mój dał wszelki sąd Synowi” (J 5,2), a On będzie sądził sprawiedliwie. A ponieważ jesteście łagodni i szukaliście łagodności, oby ze względu na waszą łagodność, czegokolwiek, brakuje waszej łagodności zostało wypełnione przez Tego, który Sam jest źródłem łagodności1.

 

 

 

 

„Szukajcie Pana wszyscy pokorni ziemi”. Wy, którzy ponad wszystkie inne ludy ziemi doświadczając klęsk, zostaliście upokorzeni teraz podjąwszy prawdziwą pobożność, błagajcie o Boże miłosierdzie, oddając się prawdziwej pobożności. „Sprawujcie sąd i szukajcie sprawiedliwości”. Gdy zaś teraz staliście się sprawiedliwymi sędziami właściwej uczciwości, odróżniając zło od dobra, sprawujcie sprawiedliwość. „Szukajcie łagodności a odpowiadając na nią, będziecie obronieni przed gniewem Bożym”. Wybierzecie łagodność i cierpliwość inaczej jak dawniej, kiedy to oddawaliście się uciskaniu biednych2.

 

 

 

 

„I powstaniecie jako lud łagodny i pokorny, i będą czcili imię Pana ci, którzy pozostali w Izraelu, i nie będą czynili nieprawości i nie będą mówili rzeczy próżnych, i nie znajdzie się w nich język odstępny, bo będą pasieni i odpoczną, i nikt ich nie przestraszy”. W sposób jasny pokazuje nam tu Chór Apostolski [Kościół pochodzący od Apostołów], których Pan nazywa błogosławionymi: „Błogosławieni łagodni, bowiem oni posiądą ziemię” (Mt 5,5), a gdzie indziej: „Uczcie się ode Mnie, że jestem łagodny i pokorny, a znajdziecie odpocznienie w duszach waszych” (Mt 11,29). Ten lud nazywa Sofoniasz „ludem łagodnym i pokornym”, bowiem lud Izraela takowym nie był3.

 

 

 

 

„Bóg wybrał to, co głupie w oczach świata, aby zawstydzić mędrców, wybrał to, co niemocne w opinii świata, aby mocnych poniżyć, i to, co nie jest szlachetnie urodzone według świata i wzgardzone, i to, czego nie ma Bóg wybrał, aby to, co jest unicestwić”. To, co głupie, słabe i nędzne według opinii ludzkiej, nazwał chwałą. Prawdziwą jednak głupotą nie jest nieumiejętność wysłowienia się, lecz brak wiary. Także słabością i brakiem szlachectwa nie jest ubóstwo, lecz bezbożność i złe obyczaje. Tymczasem Bóg wszechmogący pokonał mędrców przez nieuczonych, bogaczy przez ubogich, a za pośrednictwem rybaków swym połowem uczynił.

„Aby żadne ciało nie chełpiło się wobec Boga”. Gdyby bowiem na zwiastunów nauki od samego początku powołał bogaczy i ludzi słynących z wymowy, to szkodę ponieśliby nie tylko ci, którzy się sprzeciwiają, ale i sami głosiciele nauki, gdyż byliby przekonani, iż własnymi siłami przezwyciężyli błąd.

„Z niego zaś wy jesteście w Chrystusie Jezusie, który stał się dla was mądrością od Boga i sprawiedliwością, i uświęceniem, i odkupieniem, aby, jak to jest napisane: «Panem się chlubił ten, który się chlubi»”, „Z Niego” nie znaczy: przez akt stworzenia, lecz: poprzez zbawienie. Powiedział bowiem: „Wszystkim zaś tym którzy Go przyjęli, dał moc, aby się stali dziećmi Bożymi, tym, którzy wierzą w imię Jego – którzy ani z krwi, ani z żądzy ciała, ani z woli męża, ale z Boga się narodzili” (J 1,12n.). Ponieważ zaś stwierdził, że Bóg wybrał to, co jest głupstwem świata, co jest słabe i co nie jest szlachetnie urodzone, słusznie dodał: „Z Niego zaś wy jesteście”; wskazuje tu na szlachectwo, które zostało im nadane. Wskazał również na to, jak się urodzili: „W Chrystusie Jezusie”. Nie wywodzicie swojego miana od tego czy innego [człowieka], lecz uznano was za godnych odrodzenia w Chrystusie. To On dał wam prawdziwą mądrość, On wam udzielił odpuszczenia grzechów i usprawiedliwienia, On was uczynił świętymi, wyzwoliwszy was z władzy diabła. Wypada więc, abyście nie chlubili się z powodu ludzi, lecz z przyczyny Boga, który was wybawił4.

 

 

 

Zastanów się nad tym, kim są ci, którzy słuchają tych twardych i trudnych nakazów [Apostołowie Jezusa]. Są to ludzie lękliwi i prości, nieuczeni i niepiśmienni, nieznani pod każdym względem, rybacy, celnicy, którzy nie znali cudzych prawa, którzy niełatwo występowali na zgromadzeniach. Skoro mogło to nastraszyć nawet wielkich i możnych, to czyż nie mogło tym bardziej pognębić i przerazić tych, którzy byli zupełnie niedoświadczeni, i nigdy nie pomyśleli o niczym wzniosłym? Ale nie pognębiło. I bardzo słusznie, może ktoś powiedzieć. Dał im przecież moc oczyszczania trędowatych, wypędzania złych duchów (Mt 10,8). Ja natomiast powiedziałbym, że to najbardziej mogło w nich wzbudzić zamieszanie, że mieli cierpieć te straszliwe prześladowania, sądy, prowadzenie na śmierć, wojnę ze wszystkimi, powszechną nienawiść na świecie i tym podobne okrucieństwa, chociaż wskrzeszali umarłych i pomimo pełnienia cudów. Jaka jest zatem pociecha na te wszystkie nieszczęścia? Moc Tego, który ich wysyła. Dlatego powiedział na początku: „Oto Ja was posyłam” (Mt 10,16). To wystarczy dla waszego pocieszenia, wystarczy, byście nabrali odwagi i nie lękali się żadnego nieprzyjaciela5.

 

 

 

 

2 Komentarz do Księgi Sofoniasza, PG 66, 460.

3 Komentarz do Księgi Sofoniasza, PG 81,1856-1858.

4 Teodoret z Cyru, Komentarz do 1 i 2 Listu do Koryntian, tłum. S. Kalinkowski, ŹrMT 9, 1998, 26n.

5 Homile na Ewangelie św. Mateusza 33, 1, tłum. J. Krystaniecki, ŹrMT 18, 2000, 389.

 

 

autor: ks. Marek Starowieyski