o. dr hab. Gerard Siwek CSsR - Teksty cudze w procesie tworzenia jednostki przepowiadania

Wykorzystywanie cudzych tekstów w celu przygotowania tekstu własnego jest od wielu lat stałą praktyką mówców tak świeckich jak i kościelnych. W tradycyjnej homiletyce zagadnienie korzystania z owych tekstów omawiano zazwyczaj w dziale „źródła kaznodziejstwa” a je same zaliczano do „kaznodziejskiej literatury” mającej służyć pomocą w przygotowywaniu kazań[1].

Odkąd w rozwijającej się psychologii twórczości zaczęto opisywać wytwarzanie czegoś jako swego rodzaju proces kierujący się charakterystycznymi dla siebie prawidłami, jej zdobycze zaczęły być po woli stosowane również do wypracowywania jednostek kościelnego przepowiadania, a więc homilii, kazań, konferencji. Wiadomo wszakże, że wypracowywanie owych jednostek jest jednak działaniem szczególnego rodzaju, gdyż uczestniczy w nim nie tylko człowiek, ale nade wszystko Bóg. Świadomość owego teologicznego wymiaru przepowiadania nie przeszkadzała jednak, aby wypracowywanie jego jednostek potraktować jako proces twórczy analogiczny do innych procesów twórczych i kierujący się zasadami psychologii twórczości. Zawarte w tytule referatu określenie „proces tworzenia” opiera się na tym rozpowszechnionym dziś przekonaniu homiletów [2].  

Proste wydawałoby się sięgniecie po cudzy tekst w procesie tworzenia jednostki przepowiadania ujawnia jednak kilka problemów, z których przynajmniej niektóre postaram się zauważyć.